साङ्घाई
सन् २०२६ को ‘वर्ल्ड AI कन्फरेन्स’ (WAIC) तथा ‘ग्लोबल AI गभर्नेन्स उच्चस्तरीय बैठक’ जुलाई १७ देखि चीनको साङ्घाईमा सुरु भएको छ। यस अन्तर्राष्ट्रिय सम्मेलनले आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स (AI) को क्षेत्रमा चीनको भूमिका र दृष्टिकोणमा आएको महत्त्वपूर्ण रणनीतिक परिवर्तनलाई उजागर गरेको छ।
चीन अब AI प्रविधिमा अरूलाई पछ्याउने अवस्थाबाट अघि बढेर आफ्नै सुदृढ पारिस्थितिकी प्रणाली (Ecosystem) निर्माण गर्ने चरणमा पुगेको छ। साथै, अन्तर्राष्ट्रिय नियमहरूमा सहभागी हुने मात्र नभई विश्वव्यापी हितका लागि सार्वजनिक वस्तुहरू (Public Goods) उपलब्ध गराउनेतर्फ मोडिएको छ। यस सम्मेलनले विश्वव्यापी AI विकास, सुशासन र प्रविधि सहकार्यमा नयाँ ऊर्जा र गति थपेको विश्लेषण गरिएको छ।
एकाकी सफलताबाट प्रणालीगत फड्को
चीनको AI क्षेत्र केवल सीमित सफलतामा अल्झिनुको सट्टा अहिले प्रणालीगत फड्कोतर्फ अघि बढेको छ। देशले पूर्वाधार, एल्गोरिदम, कम्प्युटिङ क्षमता र प्रयोग (Applications) लाई समेट्ने गरी एक विस्तृत नवप्रवर्तनकारी पारिस्थितिकी प्रणाली तयार पारेको छ।
सामान्य प्रयोजनका ‘लार्ज ल्याङ्ग्वेज मोडल’हरूको विकास निरन्तर भइरहेको छ भने बौद्धिक कम्प्युटिङ सुविधाहरू द्रुत रूपमा विस्तार भइरहेका छन्। चीनले अघि सारेको “AI प्लस” अभियानले उत्पादन, स्वास्थ्य सेवा, यातायात र ऊर्जा जस्ता मुख्य क्षेत्रहरूमा AI को गहिरो एकीकरणलाई प्रवर्द्धन गरिरहेको छ।
खुला औद्योगिक वातावरण र प्रयोगका प्रचुर अवसरहरूले नवप्रवर्तनको व्यवसायीकरणलाई तीव्र बनाएका छन्। यसले AI लाई नयाँ गुणस्तरीय उत्पादक शक्ति (New Quality Productive Forces) को प्रवर्द्धन गर्ने र उच्च-गुणस्तरीय विकासको बलियो आधार स्तम्भ बनाउँदै लगेको छ। चीनको यो आन्तरिक विकास मोडलले उसलाई विश्व AI नवप्रवर्तन सञ्जालमा एक प्रमुख केन्द्रको रूपमा स्थापित गरेको छ।
राष्ट्रपति सि चिनफिङको सन्देश: “AI मानवजातिको साझा सम्पत्ति”
सम्मेलनलाई मुख्य सम्बोधन गर्दै चिनियाँ राष्ट्रपति सि चिनफिङले चीन AI सँग सम्बन्धित अन्तर्राष्ट्रिय सार्वजनिक वस्तुहरू उपलब्ध गराउन र मानव हितका लागि ‘जनकेन्द्रित AI’ को विकास गर्न प्रतिबद्ध रहेको बताएका छन्।
चीनले अघि सारेको ‘ग्लोबल AI गभर्नेन्स इनिसिएटिभ’ र अन्तर्राष्ट्रिय सहकार्य संस्थाको स्थापनाले नीतिगत संवाद, नियमहरूको समन्वय र जोखिम व्यवस्थापनमा मद्दत पुर्याएको छ। यसले विश्वव्यापी रूपमा देखिइरहेको सुशासनको अभाव (Governance Deficit) लाई सम्बोधन गर्न व्यवहारिक र दिगो चिनियाँ समाधान प्रस्तुत गरेको छ।
‘ग्लोबल साउथ’ र डिजिटल विभाजन घटाउने लक्ष्य
चीनले AI लाई केही निश्चित शक्तिशाली देशहरूको हतियार बन्न नदिई सबै देशका जनताका लागि साझा सम्पत्ति बनाउनुपर्नेमा जोड दिएको छ। यस वर्षको WAIC मा चीनले सीमापार अनुसन्धान सञ्जाल, अन्तर्राष्ट्रिय जनशक्तिका लागि संयुक्त तालिम संयन्त्र र डिजिटल विभाजन घटाउन विशेष गरी ‘ग्लोबल साउथ’ (विकासोन्मुख देशहरू) को क्षमता अभिवृद्धिमा जोड दिने प्रस्तावहरू अघि सारेको छ।
यो सम्मेलन केवल चीनको प्राविधिक प्रगतिको समीक्षा मात्र नभई विश्वव्यापी AI सुशासनलाई नयाँ आकार दिने रणनीतिक सुरुवात बनेको छ। आगामी दिनहरूमा नवप्रवर्तन, नियममा आधारित सुरक्षा र समावेशी सहकार्यमार्फत AI लाई सुरक्षित, लाभदायक र न्यायसंगत बनाउन सबै पक्षसँग सहकार्य गर्ने प्रतिबद्धता चीनले जनाएको छ।
न्यूज एजेन्सीको सहयोगमा
सिस्ने पश्चिम नेपालको एउटा हिमाल हो । हिमालजस्तै दृढ भएर डिजिटल पत्रकारितालाई अगाडि बढाउन हामीले यो नाम रोज्यौं । हिमालजस्तै दृढ भएर अघि बढ्न संकल्प गर्ने यो हाम्रो सानो प्रयास हो ।
