बेइजिङ । चीनको प्रसिद्ध ऐतिहासिक तथा पर्यटकीय स्थल ‘टेम्पल अफ हेभन’ अहिले पुनः अन्तर्राष्ट्रिय चर्चामा आएको छ । चिनियाँ भाषामा “त्यानतान” भनेर चिनिने यो सम्पदा बेइजिङ शहरको सांस्कृतिक पहिचानकै रूपमा स्थापित छ । मेट्रो कार्डदेखि बैंकका साइनबोर्ड, होटल, सार्वजनिक कार्यक्रम तथा अन्तर्राष्ट्रिय सम्मेलनका लोगोमा समेत यसको छवि प्रयोग हुने गरेको छ । बेइजिङ अन्तर्राष्ट्रिय फिल्म फेस्टिभलको सर्वोच्च सम्मानलाई समेत “त्यानतान अवार्ड” नाम दिइएको छ ।
सन् १४२० मा मिङ वंशका तेस्रा सम्राट झु दीले राजधानी बेइजिङ सारेसँगै यसको निर्माण गरिएको थियो । पाँच सय वर्षभन्दा लामो इतिहास बोकेको यो स्थल चीनको सभ्यता, संस्कृति र वास्तुकलाको महत्वपूर्ण प्रतीक मानिन्छ ।
टेम्पल अफ हेभनको मुख्य आकर्षण “हल अफ प्रेयर फर गुड हार्भेस्ट्स” हो । राम्रो बालीको कामना गर्दै प्रार्थना गरिने यो भवन धार्मिक अनुष्ठानको केन्द्र मात्र नभई प्राचीन चिनियाँ दर्शन, खगोलशास्त्र र समय गणनाको अद्भुत उदाहरण पनि हो ।
भवनभित्र रहेका २८ विशाल स्तम्भहरूको विशेष सांस्कृतिक अर्थ रहेको बताइन्छ । भित्री चार स्तम्भले वर्षका चार ऋतु जनाउँछन् भने त्यसबाहिरका १२ स्तम्भले वर्षका १२ महिना र बाहिरी १२ स्तम्भले दिनका १२ परम्परागत समय चक्रलाई प्रतिनिधित्व गर्छन् । यी सबै मिलेर चिनियाँ पात्रोका २४ सौर्य अवधिको संकेत गर्ने विश्वास छ ।
यसका साथै सम्पूर्ण २८ स्तम्भ प्राचीन चिनियाँ खगोल विज्ञानमा प्रयोग हुने २८ तारामण्डलसँग सम्बन्धित रहेको मानिन्छ । यही कारण टेम्पल अफ हेभनलाई केवल धार्मिक वा पर्यटकीय स्थल नभई आकाश, समय र प्रकृतिबीचको सम्बन्धलाई प्रतीकात्मक रूपमा प्रस्तुत गर्ने अद्वितीय सांस्कृतिक सम्पदाका रूपमा हेरिन्छ ।
हालै यही ऐतिहासिक स्थलमा चीन र अमेरिकाका राष्ट्रपतिले संयुक्त रूपमा भ्रमण गरेपछि यसको चर्चा थप चुलिएको छ । विश्लेषकहरूका अनुसार यो केवल औपचारिक भ्रमण नभई चीनले पर्यटन कूटनीतिमार्फत विश्वलाई दिएको महत्वपूर्ण सन्देश हो ।
चीनले आफ्ना समकक्षीलाई आधुनिक विकास, आर्थिक शक्ति वा प्रविधि मात्र होइन, हजारौं वर्ष पुरानो सभ्यता र सांस्कृतिक आत्मविश्वास पनि देखाउन खोजेको विश्लेषण गरिएको छ । पर्यटनलाई ‘सफ्ट पावर’ का रूपमा प्रयोग गर्दै चीनले आफूलाई केवल आर्थिक शक्ति नभई गहिरो इतिहास र सांस्कृतिक प्रभाव भएको राष्ट्रका रूपमा प्रस्तुत गरिरहेको देखिन्छ ।
विश्वका प्रभावशाली नेताहरूलाई यस्ता सांस्कृतिक सम्पदामा लैजानु चीनको दीर्घकालीन पर्यटन कूटनीतिक रणनीतिको हिस्सा मानिएको छ ।
सिस्ने पश्चिम नेपालको एउटा हिमाल हो । हिमालजस्तै दृढ भएर डिजिटल पत्रकारितालाई अगाडि बढाउन हामीले यो नाम रोज्यौं । हिमालजस्तै दृढ भएर अघि बढ्न संकल्प गर्ने यो हाम्रो सानो प्रयास हो ।
