मुंबई । भारतको सबैभन्दा ठूलो निजी क्षेत्र रोजगारदात्री कम्पनी टाटा कन्सल्टेन्सी सर्भिसेस (TCS) ले मध्यम र वरिष्ठ व्यवस्थापन तहमा करिब बाह्र हजार बढी जागिर कटौती गर्ने घोषणा गरेको छ। यसले कम्पनीको कामदार संख्या दुई प्रतिशतले घटाउनेछ।
मुंबईस्थित यो सफ्टवेयर दिग्गजले आधाभन्दा बढी IT कामदारलाई रोजगार दिएको छ र भारतको २८३ अर्ब डलरको सफ्टवेयर उद्योगमा व्यापार भावना मापन गर्ने सूचक मानिन्छ। TCS ले भविष्यका लागि आफूलाई तयार बनाउन नयाँ क्षेत्रमा लगानी गर्दै परम्परागत व्यापार मोडेलमा कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) प्रयोग गर्ने जनाएको छ।
TCS जस्ता कम्पनीहरूले दशकौंदेखि सस्तो दक्ष जनशक्ति प्रयोग गरेर विश्वव्यापी ग्राहकका लागि कम लागतमा सफ्टवेयर उत्पादन गर्दै आएका थिए, तर AI ले कामहरू स्वचालित बनाउँदै ग्राहकहरूले नयाँ रचनात्मक समाधानको माग गर्दा मोडेल परिवर्तन भएको छ। कम्पनीले पुनःसीप विकास र पुनःस्थापनाका पहलहरू गरिरहेको र तैनाती सम्भव नहुने कर्मचारीलाई विदा गरिने जनाएको छ।
स्टाफिङ कम्पनी TeamLease Digital की CEO निती शर्माले IT कम्पनीहरूमा प्रायः व्यवस्थापकहरू विदा भइरहेका र दक्ष कामदार राखिने बताइन्। उनले AI, क्लाउड र डाटा सुरक्षा क्षेत्रमा जागिरका अवसर बढे पनि तिनको सङ्ख्या निकालिनेको तुलनामा कम रहेको उल्लेख गरिन्।
विशेषज्ञहरूले TCS को निर्णयले भारतको सफ्टवेयर उद्योगमा सीप असमानता देखाएको बताएका छन्। अर्थशास्त्री ऋषि शाहले AI ले उत्पादकत्व बढाएको र व्यवसायहरूले कामदार संरचना पुनःनिर्धारण गर्नुपर्ने बताए।
नास्कमका अनुसार भारतलाई २०२६ सम्म एक करोड AI पेशेवर आवश्यक छ, तर हाल २० प्रतिशतभन्दा कम IT पेशेवरसँग AI सीप छ। प्रविधि कम्पनीहरूले AI को लागि लगानी गरिरहेका भए पनि आवश्यक सीप नभएका कर्मचारीलाई जागिरबाट हटाइरहेका छन्।
अन्तर्राष्ट्रिय लगानी बैंकिङ कम्पनी जेफ्रीजले भनेको छ कि वित्तीय वर्ष २०२२ देखि उद्योग स्तरमा भर्ती कमजोर छ। अमेरिकी बजारमा IT सेवाको माग घटेपछि र ट्यारिफले प्रभाव पारेपछि IT कम्पनीहरू कम जनशक्तिसँग काम गर्न बाध्य भएका छन्।
यसले भारतका IT केन्द्र बेंगलुरु, हैदराबाद र पुणेमा ठूलो प्रभाव पारेको छ। गत वर्ष करिब ५० हजारले जागिर गुमाएका थिए भने शीर्ष छ IT कम्पनीमा नयाँ भर्ती ७२ प्रतिशतले घटेको छ। यो स्थिति भारतको अर्थतन्त्रमा नकारात्मक प्रभाव पार्न सक्ने चिन्ता व्यक्त गरिएको छ।
निर्माण क्षेत्र कमजोर भएकाले सफ्टवेयर कम्पनीहरूले नयाँ IT कामदारको रोजगारीका लागि मुख्य विकल्पको भूमिका खेलेका थिए। यीले मध्यम वर्ग सिर्जना गर्दै शहरहरूको विकास र उपभोग वृद्धि गराएका थिए। तर अहिले स्थिर र राम्रो तलबका जागिर घट्दै गएकोले आर्थिक वृद्धि माथि प्रश्न उठेको छ।
TeamLease Digital का अनुसार, केही वर्षअघि हरेक वर्ष ६ लाख नयाँ स्नातकलाई रोजगार दिने IT कम्पनीहरूले पछिल्ला दुई वर्षमा करिब १.५ लाख मात्रै भर्ती गरेका छन्। वित्तीय प्रविधि स्टार्टअप र ग्लोबल क्यापाबिलिटी सेन्टरहरूले बाँकी रोजगारी भर्दैछन्, तर २०–२५ प्रतिशत नयाँ स्नातक बेरोजगार रहने सम्भावना छ।
दक्षिण भारतका एक प्रमुख म्युचुअल फन्ड वितरक डी. Muthukrishnanले IT क्षेत्रमा संकुचनले सम्बन्धित सेवा र उद्योगहरूलाई नकारात्मक असर पुर्याउने र प्रिमियम उपभोगमा ठुलो चोट पुर्याउने बताएका छन्।
मोटर प्रविधि कम्पनी Atomberg का संस्थापक अरिन्दम पॉलले AI ले भारतको मध्यम वर्गको विनाशकारी असर गर्न सक्ने चेतावनी दिएका थिए। उनका अनुसार, अहिलेको करिब ४०–५० प्रतिशत सेतोपोशाक जागिरहरू बन्द हुन सक्छन् जसले मध्यम वर्ग र उपभोग कथाको अन्त्य गर्नेछ।
भारतीय प्रविधि कम्पनीहरूले AI क्रान्तिमा कत्तिको छिटो अनुकूल हुन्छन् भन्ने कुराले देशको प्रविधि नेतृत्व कायम राख्न र मध्यम वर्ग विस्तार गर्न सक्ने सम्भावना निर्धारण गर्नेछ।
स्रोतः बिबिसी
सिस्ने पश्चिम नेपालको एउटा हिमाल हो । हिमालजस्तै दृढ भएर डिजिटल पत्रकारितालाई अगाडि बढाउन हामीले यो नाम रोज्यौं । हिमालजस्तै दृढ भएर अघि बढ्न संकल्प गर्ने यो हाम्रो सानो प्रयास हो ।
